30 Mar 2019

हे बंध रेशमाचे [अतिथी लेखक: गिरीश सुखठणकर]



१० ऑक्टोबर १९७८ ची संध्याकाळ मी कधीही विसरू शकणार नाही. माझी पत्नी सौ. शुभदा आणि मी, गंगाधर निवास, दादर च्या गॅलरी मध्ये उभे राहून पावसाची मजा पाहत होतो. हवेतला गारवा मनातील उत्कंठेला गुदगुल्या करत होता. मला शुभदा बऱ्याच दिवसापासून आवडायची पण तिला कसे विचारावे या तगमगितच १ वर्ष निघून गेले. पाऊस हा प्रेमवीरांचा आवडता ऋतू का असेल याचा प्रत्यय येत होता. एकमेकांबद्दल प्रकट न केलेल्या भावना या ऋतूत अंकुरित होत होत्या. त्या दिवशी मात्र मी धीर करून शुभदाला विचारले, 'माझ्याशी लग्न करशील का?'. तिनेही लगेच होकार दिला. आपल्या माणसाच्या फक्त समोर असण्यानेच चिंब पावसातही एक वेगळीच उब जाणवू लागते याचा अनुभव मी घेत होतो. संपूर्ण आभाळ ढगाळ असतानाहि शुभदाच्या चेहरा पाहून माझ्या मनात, छोटा गंधर्वांचं, 'चांद माझा हा हसरा' हे पद आपोआप वाजू लागलं होत. त्यावेळी तिचे वय होते १६ वर्षे आणि माझे २१ वर्षे. दोघांच्याही घरून होकार आला आणि ३० मार्च १९८० रोजी आमचा विवाह झाला.  पण लग्न म्हणजे नेमकी काय चीज असते हे समजावणारी खरी गम्मत पुढे घडणार होती. शुभमंगल सावधान!
लग्नापासून आम्ही कायम माझ्या आईवडिलांबरोबर राहिलो. माझी मोठा ब्लॉक घेण्याची ऐपत असतानाही, शुभदा केवळ माझ्या आईवडिलांच्या आग्रहासाठी गंगाधर निवास चाळी मध्ये सन २००१ पर्यंत कुठलीही कुरबुर न करता राहिली. काही शब्दांची आपल्याला जरी तोंड ओळख असली तरी त्यांचा अर्थ कळण्यासाठी आयुष्य खऱ्या अर्थाने जगावं लागत हे आज कळतंय.

माझ्या आईवडिलांच्या आजारपणात कोणतीही तक्रार न करता तिने त्यांची सेवा केली. माझे वडील ७ वर्षे अर्धांगवायूमुळे आजारी होते त्यांचीही सर्व सेवा केली. या सर्व गोष्टी चालू असताना माझ्या दीप्ती व रिद्धी या दोन्ही मुलींना मोठे करण्याची जवाबदारी सुद्धा तिने योग्य प्रकारे पार पाडली. हि तारेवरची कसरत करत असताना स्वतःच्या शांत टेक्स हा साड्यांचा व्यवसायही ती सांभाळत होती. खऱ्या अर्थाने ती अष्टभुजा होती कि काय असा विचार आता मनात येतो आणि माझे मलाच हसू येते. महाराष्ट्र व्यापारी पेठ, दादर, इथे तिने सलग १९ वर्षे हा व्यवसाय यशस्वीरित्या करून घरखर्चालाही हातभार लावला. माझे मॅट्रिक नंतरचे अपुरे राहिलेले शिक्षणसुद्धा केवळ तिच्याच पाठिंब्यामुळे मी पूर्ण करू शकलो. प्रत्येक यशस्वी पुरुषामागे एक स्री असते हे माझ्या बाबतीत खोटे ठरते, कारण शुभदा कायम, मागे नसून, माझी सोबती होती. उलट तिनेच मला मार्ग दाखवला असे म्हणणेच योग्य ठरेल.

आईवडिलांच्या निधनानंतर आम्ही ठाण्याला नवीन जागी राहायला आलो. नंतर दोन्ही मुलींची लग्ने झाली. आज आम्हाला एक नातू आणि एक नात आहे. हा आमचा समृद्ध कुटुंबवृक्ष वाढवण्याचे श्रेय अर्थातच तिला जाते.
मी नुकताच निवृत्त झालो यावर माझाच विश्वास बसत नाहीये कारण शुभदा कधीच निवृत्त होणार नाही याचा प्रत्यय मला रोज येतो. सध्या मी तिच्या नवीन मसाले उत्पादनाच्या व्यवसायाला हातभार लावतो.
आम्हा दोघांमध्ये सध्या एक गमतीशीर अलिखित करार आहे. तो म्हणजे मी जेव्हा घरी येतो तेव्हा दरवाजा तीच उघडणार. खरच, दमून घरी आल्यावर तिचा चेहरा बघून सर्व शीण निघून जातो. तुझ्या असण्याने प्रेमाचा अर्थ समजला...' याहून वेगळा या अनुभवाचा अर्थ तरी काय काढावा? जर आम्ही दोघेही बाहेरून एकत्र घरी आलो तर ती दार उघडते आणि आत जाते. नंतर मी बेल वाजवतो व ती दार उघडते. तिला मी नेहमी सांगतो, ज्या दिवशी मला चावीने घरचे दार उघडायला लागेल, तो माझ्यासाठी सर्वात वाईट दिवस असेल.

संपूर्ण आयुष्याकडे पुन्हा मागे वळून पाहताना, असा एकही महत्वाचा क्षण दिसत नाही जिथे ती सोबत न्हवती. माझे आईवडील, मुली आणि माझ्यासाठी तिने आजवर घेतलेल्या अथक परिश्रमांसाठी मानावे तेवढे आभार कमी आहेत. अनेक कथांमध्ये पत्नीने पतीसाठी केलेल्या त्यागाचे गोडवे गायले गेले आहेत. या पुण्यापासून आम्ही पुरुष मात्र कायम वंचित राहिलो आहोत. म्हणूनच वटपौर्णिमेला जशी ती जन्मोजन्मी हाच नवरा मिळू दे हि प्रार्थना करते तसेच मी हि रोज देवापुढे प्रार्थना करतो कि शुभदाच मला जन्मोजन्मी पत्नी म्हणून लाभू दे!

- गिरीश सुखठणकर

आज गिरीश-शुभदा यांच्या लग्नाचा ३९ वा वाढदिवस! या सुखी दाम्पत्यास अनेक शुभेच्छा!

- The Last Nomad

27 Mar 2019

Review: किरवंत

किरवंत किरवंत by Premanand Gajvi
My rating: 0 of 5 stars

जातीच्या नावाने वर्षानुवर्षे होणारे राजकारण वगळले तर, जातीबद्दल कुतूहल असणार्यापैकी मी आहे. नाही, जातीभेद वगैरे मानण्यासाठी नव्हे तर मुळात विशिष्ट जात म्हटली की एका वेगळ्या संस्कृतीचे दर्शन घडते म्हणून. आपण मराठीत क्लासिफिकेशन म्हणतो तेच काम जात करते. नंतर आपल्या करंटेपणामुळे ती नासली.

आपल्यातल्या भेदांचा आनंद घेण्याची संधी जात देते. आता संगीत आणि खाद्यसंस्कृतीचंच उदाहरण घ्या ना. गायकाचा आवाज विशिष्ट जातीचाच असला की आपल्याला खूप भावतो. आज भाजी मिळून नाही आली, भाजीची जात वेगळी होती असं आधीच्या पिढीत सहज म्हटलं जायचं. रंगाची जात, कापडाची जात, मातीची जात अशा असंख्य ठिकाणी ही जात अवतरते. हा शब्दप्रयोग करताना मुळीच कोणतीही अस्पृश्यतेची पुसटशीही भावना नाहीये. तुमच्या माझ्यातल्या गुणांचे वेगळेपण स्वीकारण्याचा मोकळेपणा मात्र नक्कीच आहे. तुम्ही आम्ही सगळे समान असा बेगडी आविर्भाव मुळीच नाहीये.

पण ह्याच भेदांचा आधार घेऊन जेव्हा एखाद्याचे अधिकार डावलले जातात तेव्हा रूप घेतं किरवंत सारखं वेगळ्याच धाटणीतलं नाटक.

View all my reviews

12 Mar 2019

Introspection की आत्मचिंतन?

पाहता पाहता ७०-७२ वर्षात, हळू हळू आपण ग्लोबल होताना आपलं लोकल असणं विसरत गेलो हे कळलंच नाही.

संस्कृतीचं culture होऊन ती वास्तुसंग्रहलयात नटून बसली आहे. कचकड्याच्या वस्तू हाताळताना आपण विचारही तसाच करू लागलो. जुनं द्या फेकून, नवीन घ्या कर्ज काढून असा बराचसा प्रवास होताना दिसतोय.

कोशिंमबीर म्हटलं की जुनाट आणि salad with honey dressing काय ते trending. असो. आता याला  Introspection म्हणावं की आत्मचिंतन?


- The Last Nomad

8 Mar 2019

The best gift on International Women's Day!




" Not all things experienced can be understood... Not all things understood can be expressed"

It's so true in the case of the latest book I read " The Last Nomad" and it's left me speechless.. The book has been wonderfully written by Heramb Sukhathankar and tells the interesting story of Rahul and Ryan whose lives are intertwined in a way that you need to read it to know the story.


Goosebumps is what you shall get in certain situations... written in such a detailed way where you will be right there next to Ryan listening to what he says and seeing and feeling what he feels!!! Kudos and waiting for many more books to be released!!

- Lakshimi Shenoy (Goodreads)

What can be more wonderful a gift on the International Women's Day than this special appreciation from a woman. Thank you, Lakshimi!

Here are some of readers' favourite excerpts and a poem from the novella.


"Although every woman knew that the ruler was only exploiting her man’s helplessness, being dependent for food and safety, she couldn’t muster the courage to convince him about it."

"No matter how hard he tried in the previous week to make it tidy, it still lacked a woman’s
touch.
"

"I have always found understanding women to be beyond my grasp. My mama was one such woman I long to meet."

The poem...

"It was the promised poem, written with her eyeliner.

If I Were a Woman

If I were a woman
I would want to be cared
Not handled


The pleasure you seek in me
I would love to give more
When your eyes speak of the promise of trust
 

I hate being at your mercy
More than your support
I long for your company
 

Never was I lonelier before
Now without you
Loneliness is solitude
"

Use the Discount Code WOMAN to get your author-signed paperback copy at 10% discount on Instamojo (bit.ly/thelastnomad) or scan the QR code below.



Are you from the Kindle gang? Follow bit.ly/tln_kindle.



Don't forget to add it on your Goodreads shelf!

- The Last Nomad